Srbija se približava cenama u EU brže nego što se približava prihodima građana EU. U periodu od 2022. do 2025. godine, cene hrane porasle su sa 92,7% na 97,1% proseka EU, dok su izdaci domaćinstava za finalnu potrošnju povećani sa 63,6% na 68% nivoa EU. Istovremeno, prosečni troškovi rada po satu u Srbiji u 2025. godini dostigli su tek oko 37% proseka EU. Zato se više ne postavlja samo pitanje koliko je život skup, već i da li prihodi domaćinstava mogu da prate rast troškova.
Poređenje Srbije i EU otkriva neprijatnu ekonomsku realnost: približavanje cena ne znači nužno i približavanje životnog standarda. U periodu 2022-2025. relativni nivo izdataka domaćinstava za finalnu potrošnju u Srbiji poboljšan je za 4,4 procentna poena. Ipak, jaz je i dalje značajan, što odražava razlike u prihodima, kupovnoj moći i mogućnostima potrošnje.
Cene hrane posebno dobro ilustruju ovaj problem. U 2025. godini, cene hrane i bezalkoholnih pića u Srbiji dostigle su 97,1% proseka EU, što je više nego u Češkoj, Rumuniji, Bugarskoj, Poljskoj, Španiji, Sloveniji i Mađarskoj. To je naročito važno za domaćinstva sa ograničenim prihodima, jer osnovne životne namirnice zauzimaju veći deo njihovog budžeta, ostavljajući manje prostora za štednju, obrazovanje, zdravstvenu zaštitu i druge izdatke. Niže cene energije, koje iznose svega 50% proseka EU i niže su jedino u Mađarskoj, pružaju određeno olakšanje, ali ne mogu u potpunosti da nadoknade pritisak na kućne budžete.
Zarade otkrivaju drugu stranu ove priče. Prosečni troškovi rada po satu u Srbiji porasli su sa 8,80 evra u 2022. na 12,80 evra u 2025. godini. U EU su u istom periodu povećani sa 30,20 na 34,90 evra. Srbija ostvaruje napredak, ali se apsolutna razlika povećala sa 21,40 na 22,10 evra po satu. Pritom, troškovi rada obuhvataju doprinose za socijalno osiguranje koje plaćaju poslodavci i druge troškove zapošljavanja, pa ih ne treba poistovećivati sa neto zaradom koju radnici primaju.
Razlike su podjednako vidljive i kada se posmatraju same zarade. Prosečna zarada po satu u Srbiji porasla je sa 7,40 na 10,60 evra, dok je u EU povećana sa 22,70 na 26,20 evra. U 2022. godini medijalna bruto zarada po satu u Srbiji iznosila je 4,43 evra, odnosno 7,60 evra kada se preračuna prema paritetu kupovne moći, u poređenju sa 14,91 evrom u EU. Udeo zaposlenih sa niskim zaradama u Srbiji iznosio je 21,9%, naspram 14,7% u EU.
Iz makroekonomske perspektive, suština problema je u realnoj kupovnoj moći, a ne samo u nominalnom rastu zarada. Rast zarada unapređuje životni standard jedino ako nadmašuje rast potrošačkih cena i omogućava domaćinstvima da povećaju obim potrošnje. Istovremeno, rast produktivnosti i struktura domaće proizvodnje određuju da li se više zarade mogu dugoročno održati bez podsticanja novih poskupljenja.
Buduća kretanja zato imaju veliki značaj. Ako Srbija nastavi da se približava cenama u EU brže nego prihodima njenih građana, pritisak na domaćinstva će se pojačavati čak i ako nominalne zarade nastave da rastu. Održivo približavanje životnom standardu EU zahteva produktivnija preduzeća, veći udeo radnih mesta sa visokom dodatom vrednošću i rast zarada koji počiva na rastu produktivnosti, a ne samo na rastu cena.
Pravi test ekonomskog napretka nije da li će Srbija postati skupa kao EU, već da li će njeni građani moći da žive kao Evropljani.
Izvor: Eurostat
Serbia is approaching EU price levels faster than it is approaching EU incomes. Between 2022 and 2025, food prices rose from 92.7% to 97.1% of the EU average, while household final consumption expenditure increased from 63.6% to 68% of the EU level. Yet average hourly labour costs in Serbia remained barely 37% of the EU average in 2025. The question is no longer simply how expensive life is, but whether household incomes can keep pace.
The comparison between Serbia and the EU reveals an uncomfortable economic reality: price convergence does not necessarily mean convergence in living standards. In 2022-2025, Serbia’s relative level of household final consumption expenditure improved by 4.4 percentage points. However, the gap remains substantial, reflecting differences in income, purchasing power and consumption capacity.
Food illustrates the problem particularly well. In 2025, prices for food and non-alcoholic beverages in Serbia reached 97.1% of the EU average – higher than in the Czech Republic, Romania, Bulgaria, Poland, Spain, Slovenia, and Hungary. For households with limited incomes, this matters disproportionately because necessities absorb a larger share of their budgets, leaving less room for savings, education, healthcare and other expenditure. Lower energy prices, at just 50% of the EU average (lower is only in Hungary), provide some relief, but cannot compensate fully for the pressure on household budgets.
Wages tell the other half of the story. Average hourly labour costs in Serbia rose from €8.80 in 2022 to €12.80 in 2025. In the EU, they increased from €30.20 to €34.90. Serbia is making progress, but the absolute gap has widened from €21.40 to €22.10 per hour. Moreover, labour costs include employers’ social contributions and other employment costs; they should not be confused with workers’ take-home pay.
The difference is equally visible in wages and salaries. Serbia’s average hourly figure increased from €7.40 to €10.60, compared with €22.70 to €26.20 in the EU. In 2022, median gross hourly earnings were €4.43 in Serbia, equivalent to €7.60 in purchasing power parity terms, against €14.91 in the EU. Low-wage earners accounted for 21.9% of Serbian employees, compared with 14.7% in the EU.
From a macroeconomic perspective, this is a question of real purchasing power, not nominal wage growth alone. Rising wages improve living standards only to the extent that they outpace consumer prices and translate into greater consumption capacity. Meanwhile, productivity growth and the structure of domestic production determine whether higher wages can be sustained without fuelling further price increases.
The future matters here. If Serbia continues converging towards EU prices faster than towards EU incomes, households will face increasing pressure even as headline wages rise. Sustainable convergence requires more productive businesses, higher-value employment and wage growth supported by productivity rather than prices alone.
The real test of economic progress is not whether Serbia becomes as expensive as the EU, but whether its citizens can afford to live like Europeans.
Source: Eurostat