Autorski tekstovi


Valutna klauzula - jednosmerna ili dvosmerna ulica - Zamka za manje razvijene ekonomije (Currency clause - one or two-way street - The Trap for Emergency Economies)

18. septembar 2018. godine
Autori: Dejan Miljković, Vladimir Ristanović

Sažetak

Kroz ovaj rad čitaoci će biti u prilici da se upoznaju sa kreditnom politikom banaka, i bankarskim alatima koje banke koriste u svakodnevnoj praksi. Analizom je obuhvaćen bankarski sektor u Srbiji za period od 2003. do 2015. godine. Na bazi raspoloživih podataka Narodne banke Srbije prikazane su performanse 27 banaka koje su kontinuirano poslovale u srpskoj ekonomiji, i neke od detrminanti njihove profitabilnosti. Takođe, analizirana je profitabilnost pojedinih banaka unutar, i van granica Srbije. Stoga, osnovu rada čini analiza profitabilnosti bankarskog sektora. Poseban akcent stavljen je na analizu uticaja indeksacije kredita u Srbiji, i primenu valutne klauzule u kreditnim poslovima, kao i efekte njene primene na obe strane, banku i stanovništvo. Analizirana su dva rešenja problema valutne (devizne) klauzule, jedno primenjeno u praksi, u Mađarskoj, i drugo, teorijsko razmatranje pravednosti i pravičnosti valutne (devizne) klauzule.

Ključne reči: bankarski sektor, indeksacija, valutna klauzula JEL Klasifikacija: E42, E43, E51, E52, E58

Preuzmite kompletan rad

Summary

This paper follows the profitability of banks in the Serbian market, the countries in the region and the market of Russia. The emphasis is put on the economic and legal similarities and differences in the mentioned markets. The banking sector in Serbia is observed during the period from 2003 to 2015 years. On the basis of available data of the National bank of Serbia (NBS), the performances of 27 banks that have continuously operated in the economy of Serbia are presented, as well as some of the determinants of their profitability. Also, the profitability of some banks inside and outside the borders of Serbia was analysed. So, the basis of this study is the analysis of the profitability of the banking sector. A special emphasis was put on the analysis and the usage of currency clause in credit operations in Serbia and the countries covered by this analysis, as well as the effects of its usage on both the bank and the population. Two solutions for the problem of the currency clause were analysed; one applied in practice in Hungary and the other, theoretical consideration of righteousness and equity of currency clause.

Keywords: Banking Sector, Indexation, Currency Clause JEL Classification: E42, E43, E51, E52, E58
Download

Labava kamatna politika podstiče nestabilnost

17. januar 2018. godine
Autor: Vladimir Ristanović

Osam godina od izbijanja globalne finansijske krize, centralne banke širom sveta dovijaju se da podstaknu rast anemične privrede i podignu inflaciju, manevrisanje kamatnim stopama i (ili) doštampavanje novca. Od kolapsa američke banke „Braća Liman” u jesen 2008. godine, centralne banke širom sveta čak 669 puta manevrisale su kamatnim stopama, prebrojala je „Bank of Amerika Meril Linč”. U grčevitom nastojanju da ožive kreditiranje privrede i stanovništva, 57 centralnih banaka (od toga 10 u razvijenom delu sveta) lane je čak 110 puta obaralo kamatne stope, dok je trend u 2016. još brži: u prvom tromesečju ove godine bazne kamate izmenjene su 99 puta. Rezultati iznuđenih, a basnoslovnih stimulativnih mera su skromni, ocenio je krajem sedmice Mario Dragi, predsednik Evropske centralne banke – rekordera po količini para upumpanih na postkrizno evro-finansijsko tržište (preko bilion evra). „Neophodan nam je jak privredni rast”, naglasio je Dragi u intervjuu za „ARD Tagestemen”.

„Politika” o postkriznoj promeni kamatne politike centralnih banaka širom sveta razgovara s dr Vladimirom Ristanovićem, vanrednim profesorom međunarodnih finansija na Visokoj školi za poslovnu ekonomiju i finansije u Beogradu.

Kliknite ovde da biste pročitali ceo intervju koji je objavljen u ponedeljak, 03.10.2016. u 21:00

Anomalije tržišta Evrozone

13. oktobar 2017. godine
Autor: Vladimir Ristanović

Apstrakt

U ovom radu biće analizirani problemi na tržištu Evrozone. Cilj je da se sagleda gde se i koji su to uzroci višegodišnjih problema na tržištu roba, finansijskom tržištu i tržištu radne snage. Problemi funkcionisanja Evrozone prerastaju u hronične probleme za koje i najrazvijenije ekonomije teško iznalaze odgovarajuća rešenja. Kroz tekst će biti istaknuti fundamentalni problemi, a koji su se skriveno ispoljavali i pre finansijske krize. Posmatrane su države Evrozone (EA -19, izvor Eurostat), u periodu od 2000. godine do 2016. godine, i analiziran je autput gep kao pokazatelj odsustva potpune iskorišćenosti kapaciteta ekonomija Evrozone, kao posledice dugogodišnjeg odstupanja aktuelnog od potencijalnog autpu-ta. Gotovo izjednačavanje aktuelne i očekivane inflacije, još pre finansijske krize narušilo je finansijske tokove, ali i produbilo problem nezaposlenosti, usled pada potencijalnog autputa u pojedinim ekonomijama Evrozone. Regresionom analizom su ocenjene relacije između glavnih makroekonomskih varijabli u nestabilnim uslovima i potvrdile ranija istraživanja. Nepovoljne prilike na tržištima Evrozone – nizak privredni rast, visoke stope nezaposlenosti i niska inflacija, prema predviđanjima međunarodnih institucija, nastaviće se u istom trendu i u narednim godinama/decenijama.

Ključne reči: autput gep, tržišta Evrozone, optimalno valutno područje
Kompletan rad

Direction of Serbian Trade: Gravity Model Based on Pool Data

1. jun 2017. godine
Autori: Vladimir Ristanović, Siniša Barjaktarević

Apstrakt

The objective of this paper is to evaluate the effects of bilateral trade between Serbia and EUcountries in the period 2001-2015 on the basis of a gravity model. So far in research papers the gravity modelhas been used for the evaluation of effects of trade among different countries. The gravity model, whichcombines the cross-section data and the time-series data, has been estimated to the panel data. Estimatedresults based on a sample of 28 countries reveal that the economic size of foreign countries, the market size oftrading partners (the number of inhabitants), and the geographical distance produce altogether huge effects onSerbia’s total trade and exports. Border and language factors have also been taken into account. The researchleaves room for further scientific analyses and provides guidance for trade policy creators in analyses fordirections of the Serbian trade. This research is based on complex econometric analyses and a recognisedmodel, and shows that there is considerable room for the growth of bilateral trade between Serbia and EU.

Keywords: international trade; panel model; Serbia; EU
Kompletan rad

Dinamika tržišta radne snage u Srbiji

7. decembar 2014. godine
Autori: Vladimir Ristanović, Siniša Barjaktarević

Apstrakt

U ovom radu analiziraćemo problem nezaposlenosti u Srbiji kroz dinamiku tržišta radne snage. Dugogodišnji problem nezaposlenosti prerastao je u strukturnu nezaposlenost, čiju prirodu teorijski koncepti nisu u mogućnosti da jasno objasne kroz osnovne makroekonomske varijable – BDP, inflaciju i nezaposlenost. Otuda, fokus naše analize biće sagledavanje strukture radne snage na tržištu radne snage tokom prve i druge decenije XXI veka. Primenićemo metodologiju Međunarodne organizacije tržišta rada (ILO), koristeći njene ključne indikatore (KILM indikatori) na tržištu radne snage u Srbiji, a kojima se analiziraju različite strukture nezaposlenosti‚ zaposlenosti po sektorima, produktivnost rada itd. Pokazaćemo poziciju privrede Srbije u svetu, prikazaćemo probleme nezaposlenosti i predložiti potencijalna rešenja.

Ključne reči: (ne)zaposlenost, KILM indikatori, institucije tržišta rada
Kompletan rad

Agonija nezaposlenosti u Evrozoni

22. jul 2014. godine
Autor: Vladimir Ristanović

Apstrakt

U ovom radu posvetićemo pažnju evoluciji problema nezaposlenosti u Evrozoni. Cilj nam je da sagledamo gde su koreni problema nezaposlenosti i da iznađemo razloge, sada već hroničnog problema nezaposlenosti. Pokazaćemo koji su osnovni činioci koji produžavaju agoniju nezaposlenosti i da li ima izgleda da u bliskoj budućnosti problem nezaposlenosti bude prošlost za Evrozonu. U analizi zemalja Evrozone pratićemo osnovne makroekonomske pokazatelje ravnoteže u jednoj privredi – BDP, inflaciju i nezaposlenost. Sagledaćemo da li je i monetarna strategija inflatornog targetiranja doprinela problemu nezaposlenosti, kroz smanjenje potencijalnog autputa, ali i potvrditi da u uslovima globalne krize postoje neka odstupanja od teorijskih koncepata osnovnih makroekonomskih relacija – Okunovog zakona i Filipsove krive. U borbi protiv problema nezaposlenosti na tržištu rada koristićemo konvencijalne politike – monetarnu i fiskalnu, ali i specifične politike – politiku dohotka i institucionalnu politiku. Konačno, pokazaćemo da je/bi jedino Nemačka, sa „malom“ žrtvom, mogla da spase realni sektor, kako perifernih mediteranskih zemalja, tako i cele Evrozone.

Ključne reči: makroekonomska ravnoteža, nezaposlenost, inflacija, recesija, Evrozona