Ekonomski modeli ili ekonomska teorija može biti izražena verbalno, matematički i grafički. Nezavisno od oblika, ekonomski model mora da sadrži sledeće komponente: definicije, pretpostavke, jednu ili više hipoteza, jedno ili više predviđanja. Ekonometrijski modeli u svojoj osnovi mogu da budu makromodeli i mikromodeli. Svi ekonomski modeli mogu da budu statičkog i dinamičkog karaktera
Na osnovu obuhvatanja elemenata slučajnosti modeli mogu da budu:
- deterministički modeli – opšti i odražavaju strogu funkcionalnu međuzavisnost između promenljivih,
- stohastički – uključuju stohastički elemenat.
Bivarijantni i multivarijantni modeli:
- bivarijantni – imaju dve promenljive od kojih je jedna zavisna i jedna nezavisna, pa se zovu i modeli sa jednom objašnjavajućom promenljivom,
- multivarijantni – imaju 3 i više varijabli, jednu zavisnu i dve ili više nezavisnih.
Prema matematičkom obliku međuzavisnosti u relacijama modeli su:
- Linearni modeli – tehnika obračuna je jednostavna, a ekonomsko tumačenje ocenjenih parametara je prosto i razumljivo. Linearni modeli su linearni i po varijablama i po parametrima, tj. sistemski deo modela predstavlja linearnu kombinaciju parametara i promenljivih.
- Nelinearni modeli mogu biti dati u različitim matematičkim funkcionalnim formama: polinom, razlomljeni model, stepeni model, eksponencionalni model, saturaciona kriva.
Prema opštim karakteristikama modeli se dele na:
- Modele uzročno – posledičnih veza gde je potrebno odrediti koja varijabla je uzročna a koja posledična.
- Simptomatičke modele imaju zajedničko slično kretanje pojave bez obzira šta je uzrok a šta posledica.
- Modele analize vremenskih serija. U njima se izučava kretanje pojave u vremenu bez razmatranja posebnih uticajnih faktora.
U zavisnosti od broja promenljivih, broja jednačina i povezanosti endogenih promenljivih modeli su:
- Jednostavni, sastoje se od jedne jednačine. Mogu sadržati i dve ili više jednačina, ali bez postojanja veze između endogenih promenljivih.
- Rekurzivni, postoji međusobni uticaj endogenih varijabli, ali se može napraviti takav redosled jednačina u kojem postoji niz endogenih promenljivih pri čemu svaka od njih zavisi samo od prethodne, ali ne i od naredne.
- Simultani, postoji uzajamna međuzavisnost između endogenih promenljivih (povratna sprega)
Sa stanovišta vremenske dimenzije modeli mogu da budu:
- Statički, posmatraju se povezanosti između pojava u okviru iste vremenske jedinice.
- Dinamički, posmatraju se međusobni uticaji iz različitih vremenskih jedinica, odnosno kako neki faktor iz prošle, sadašnje ili buduće vremenske jedinice utiče na tekuću vrednost rezultujuće varijable.
Economic models or economic theory can be expressed verbally, mathematically and graphically. Regardless of the form, an economic model must contain the following components: definitions, assumptions, one or more hypotheses, one or more predictions. Econometric models can basically be macromodels and micromodels. All economic models can be static or dynamic
Based on the inclusion of elements of randomness, models can be:
- deterministic models – general and reflect strict functional interdependence between variables,
- stochastic – include a stochastic element.
Bivariate and multivariate models:
- bivariate – they have two variables, one of which is dependent and one independent, so they are also called models with one explanatory variable,
- multivariate – have 3 or more variables, one dependent and two or more independent.
According to the mathematical form of interdependence in relations, the models are:
- Linear models – the calculation technique is simple, and the economic interpretation of the evaluated parameters is simple and understandable. Linear models are linear in both variables and parameters, i.e. the system part of the model represents a linear combination of parameters and variables.
- Nonlinear models can be given in different mathematical functional forms: polynomial, broken model, power model, exponential model, saturation curve.
According to the general characteristics, the models are divided into:
- Models of cause-and-effect relationships where it is necessary to determine which variable is causal and which is consequential.
- Symptomatic models have in common a similar movement of phenomena regardless of what is the cause and what is the effect.
- Models of time series analysis. In them, the movement of phenomena in time is studied without consideration of special influential factors.
Depending on the number of variables, the number of equations and the connection of endogenous variables, the models are:
- Simple, they consist of one equation. They can also contain two or more equations, but without the existence of a connection between the endogenous variables.
- Recursive, there is mutual influence of endogenous variables, but such a sequence of equations can be created in which there is a series of endogenous variables, each of which depends only on the previous one, but not on the next one.
- Simultaneous, there is mutual interdependence between endogenous variables (feedback)
From the point of view of the time dimension, the models can be:
- Statically, the connections between phenomena within the same time unit are observed.
- Dynamically, mutual influences from different time units are observed, i.e. how some factor from the past, present or future time unit affects the current value of the resulting variable.