Individualna potrošnja unutar EU

Unutar EU postoji značajna neujednačenost u individualnoj potrošnji država članica. Iznad proseka EU dominiraju najveće i najrazvijenije ekonomije, dok su daleko ispod proseka nove članice EU. Srbija je prema podacima za 2017. godinu daleko ispod nivoa poslednje rangirane članice EU, Bugarske. Srbija ne dostiže ni polovinu potrošnje EU.

Stvarna individualna potrošnja (AIC) predstavlja meru materijalnog bogatstva jednog domaćinstava. Unutar EU, prema podacima za 2017. godinu, AIC po glavi stanovnika meren kupovnom moći (PPS) varirao se od 54% (Bugarska) do 132% (Luksemburg) proseka Evropske unije (EU).

Deset država članica je zabeležilo AIC po glavi stanovnika iznad proseka EU u 2017. godini. Najveći nivo u EU zabeležen je u Luksemburgu, 32% iznad prosjeka EU. Slede, Nemačka sa 22%, Austrija sa 17%, Velika Britanija i Danska sa 14%, Finska i Belgija sa 12%, Holandija sa 11%, Švedska 9% i Francuska 8% iznad proseka EU. Od 2013. godine sve navedene ekonomije beleže kontinuirani pad u individualnoj potrošnji domaćinstava. Slične tendencije pokazuje i GDP po glavi stanovnika (mera ekonomske aktivnosti), s tim da blago odstupaju Velika Britanija i Finska - ispoljavaju veću potrošnju u odnosu na nivo GDP PPS poredeći sa ostalim navedenim ekonomijama.

Odmah ispod proseka evropske individualne potrošnje je Italija (2%), zatim Irska (7%) i Kipar (8%), dok značajno zaostaju Španija (11%), Litvanija (12%), Portugalija i Češka (18%). Države članice od 2004. godine beležile su 20% i više ispod proseka EU. Mađarska i Hrvatska dostigle su nivo individualne potrošnje po glavi stanovnika od 62% EU, a Bugarska još niže, svega 54% EU.

Srbija tokom posmatranog perioda (2007-2017) ne dostiže ni polovinu indiviualne potrošnje (45%) EU niti polovinu BDP merenog nivoom kupovne moći (36%) EU. Stagnacija srpske ekonomije u odnosu na EU je zabrinjavajuća. Sa pravom se može postaviti pitanje rasta prosečnih zarada a istovremeno niskog nivoa BDP. Sasvim je izvesno da je niska produktivnost privrede a da fiskalna politika nije podsticajna. Zapravo, da bi se ovaj gep u odnosu na EU prosek, pa i EU države članice smanjio neophodan je intenzivan rast podstaknut adekvatnom fiskalnom i monetarnom politikom (izvan brojki kriterijuma konvergencije).

Stvarna individualna potrošnja (AIC) se sastoji od roba i usluga koji se pojedinačno troše, bez obzira na to da li su te robe i usluge kupljene i plaćene od strane domaćinstava, od strane vlade ili od neprofitnih organizacija. Standard kupovne moći (PPS) je veštačka jedinica koja eliminiše razlike u ceni između zemalja. Tako jedan PPS kupuje isti obim robe i usluga u svim zemljama. Ova jedinica omogućava značajno upoređivanje ekonomskih indikatora po zemljama.
Izvor: kalkulacije autora prema podacima Eurostat

Tekstovi iz oblasti međunarodne ekonomije

Vrh strane